24 June 2026

Ορίζοντες και ορόσημα

 

Η δημιουργικότερη περίοδος του Miles Davis – από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 50 ως το πρώτο μισό της δεκαετίας του 70 – περιλαμβάνει τα περίφημα κουιντέτα του: το πρώτο από το 1955 μέχρι το 1958, και το δεύτερο από το 1964 μέχρι το 1968. Και τα δύο είχαν καθοριστική σημασία για τη μουσική καινοτομία που ονομάστηκε modal jazz: το επόμενο βήμα μετά τις σεισμικές αλλαγές που είχε φέρει το be-bop τη δεκαετία του 40 και συνέχισε το hard bop τη δεκαετία του 50, οδηγώντας στην επανάσταση της free jazz τη δεκαετία του 60.

Πρόκειται για μια μοναδική, κατακλυσμιαία και ριζοσπαστική περίοδο στην ιστορία της μουσικής, η οποία σφραγίστηκε από τη σημασία του συλλογικού και συνεργατικού χαρακτήρα της jazz. Ενδεικτικά, ο Miles Davis ήταν παρών από την πρώτη στιγμή, συμμετέχοντας στο be-bop ως τρομπετίστας σε σχήματα του πρωτοπόρου Charlie Parker το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 40, και, αντίστοιχα, στα σχήματα που θα δημιουργήσει ο ίδιος ο Miles αργότερα ως bandleader συμμετείχαν μουσικοί που θα έπαιζαν καταλυτικό ρόλο στη δημιουργία της free jazz. 

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εδώ είναι ο John Coltrane, ο οποίος έπαιζε τενόρο σαξόφωνο στο πρώτο κουιντέτο, μαζί με τον Red Garland στο πιάνο και την rhythm section του Paul Chambers στο μπάσο και του Philly Joe Jones στα ντραμς. Στο τέλος εκείνης της περιόδου, τo 1958, το κουιντέτο θα εξελιχθεί σε σεξτέτο με την προσθήκη του Julian CannonballAdderley στο άλτο σαξόφωνο – αυτή είναι η σύνθεση που θα ακούσουμε στο εμβληματικό κομμάτι Milestones από το ομώνυμο album της ίδιας χρονιάς. 



Milestones: o αντισυμβατικός Miles Davis, από το πρώτο και το δεύτερο κουιντέτο μέχρι τη fusion περίοδο – μαζί, αστυνομική βία και ατιμωρησία πέρα από την ‘επικαιρότητα’ (φωτογραφία: David Gahr)

18 June 2026

Το φως μετά το σκοτάδι

 

Eίναι αυτό που δε θα γίνουμε ποτέ: βολικά παθητικοί και αναισθητοποιημένοι απέναντι στη φρίκη της γενοκτονίας που συνέβη και συνεχίζει να συμβαίνει στην Παλαιστίνη

Και είναι αυτό που κάνουμε και θα συνεχίσουμε να κάνουμε: να επιμένουμε ότι το μέλλον της ανθρωπότητας, το μέλλον όλων μας, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μοίρα της Παλαιστίνης.

Και είναι αυτή η μοίρα που θα γεννηθεί μέσα από τα ερείπια όπως οι ρίζες που σπάνε τις πέτρες: ο Roger Waters και η Mona Miari αναδημιουργούν, ως από κοινού συνθέτες, στιχουργοί και παραγωγοί, ένα από τα διασημότερα τραγούδια των Pink Floyd ως αφήγηση του πόνου και του θανάτου, αλλά και του κουράγιου και της ελπίδας.

Και είναι αυτή η κοινότητα που ταυτόχρονα συνιστά αυτοτελή αφήγηση: όχι μια δυτικοκεντρική αναπαράσταση αλλά μια διαλογική, διαπολιτισμική και δίγλωσση έκφραση αλληλεγγύης, η οποία αναφέρεται από τον βίαιο εκτοπισμό των Παλαιστινίων το 1948 και το δικαίωμα της επιστροφής τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, μέχρι τη δολοφονία της εξάχρονης Hind Rajab από τον ισραηλινό στρατό το 2024.

Και κάθε ανθρώπινη ζωή ήταν ιερή, καθενός / وكانت وقتها كل حياةٍ مقدَّسة 

Κάθε κόρης, κάθε γιου / كلُّ ابنةٍ وكلُّ ابن

Με ίσο ανθρώπινο δικαίωμα για όλους / بحقٍّ إنسانيٍّ متساوٍ للجميع


15 June 2026

Έλεγαν πως είναι διαφορετική

 

Αν τα blues είναι διαχρονικές ρίζες του σύγχρονου ήχου, τα μουσικά τους άνθη είναι ιδιαίτερα μεγάλου εύρους –  ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το They Say I’m Different, από το ομώνυμο album που κυκλοφόρησε η funk πρωτοπόρος Betty Davis το 1974.

Muddy Waters, Howlin’ Wolf, Bessie Smith, Big Mama Thornton, T-Bone Walker, John Lee Hooker, Lightnin’ Hopkins: αυτά είναι μόνο μερικά από τα ονόματα των θρυλικών μουσικών που αναφέρει η Betty Davis στους στίχους αυτού του κομματιού, ανακεφαλαιώνοντας την ιστορία των blues και συνδέοντας μαζί της τον ρυθμό του funk.

Καθόλου παράξενα, το κουαρτέτο PUBLIQuartet επέλεξε να ερμηνεύσει το They Say I’m Different στο album του What Is American το 2022 – μια ριζοσπαστική κυκλοφορία σύγχρονης κλασικής που αναδεικνύει τη μουσική της αφροαμερικανικής κοινότητας ως βάση της πολιτισμικής ταυτότητας των Ηνωμένων Πολιτειών.




Η αιώνια άνοιξη της μουσικής των από κάτω: το ταξίδι των blues τραγουδιών από το Δέλτα του Μισισιπί μέχρι το Σικάγο, από τη δεκαετία του 20 μέχρι τη σύγχρονη εποχή, από τoν Muddy Waters στον Rory Gallagher, από την Geeshie Wiley στην Rhiannon Giddens, και από τον Ηowlin Wolf μέχρι τους Soundgarden αλλά και το κουαρτέτο κλασικής μουσικής PUBLIQuartet (εικόνα: Luba Lukova)

8 June 2026

Πέρα από τον φόβο

 

Όχι, αυτό δεν είναι ένα εύπεπτο προϊόν που το μάρκετινγκ της μουσικής βιομηχανίας προωθεί ως «world music» σε δυτικά αυτιά που αρέσκονται στον εξωτισμό. H κολεκτίβα των Tinariwen παίζει tishoumaren, δηλαδή το πολιτικοποιημένο, ευθέως αντιαποικιακό είδος που συνδυάζει στοιχεία των blues αλλά και του rock με την παραδοσιακή μουσική των λαών της ερήμου Σαχάρα. Με άλλα λόγια, οι Tinariwen είναι μεταξύ των επιφανών εκπροσώπων μιας υβριδικής μουσικής χωρίς σύνορα που αποτελείται από τραγούδια αγώνα και αντίστασης – καθόλου συμπτωματικά και πολύ εύστοχα, ο τίτλος του album Amatssou που κυκλοφόρησαν το 2023 σημαίνει πέρα από τον φόβο.



Για κάθε αγάπη που αντέχει μέχρι ο ήλιος να γίνει στάχτη: νέες κυκλοφορίες από τη σύγχρονη κλασσική των Balmorhea στο post-metal των Pelican, από τον blues ήχο των Gov’t Mule στα desert blues των Tinariwen, και από το alternative rock των The Last Internationale στην alternative country του Tyler Childers και του Jason Isbell (Φωτογραφία: Michael Chow)