Αυτή η μουσική δεν είναι για τον βασιλιά

«Όλη η μουσική είναι πολιτική, σωστά; Ή κάνεις μουσική που ευχαριστεί τον βασιλιά και την αυλή του, ή κάνεις μουσική για τους δουλοπάροικους που βρίσκονται εκτός των τειχών», λένε οι Godspeed You! Black Emperor σε μια από τις σπάνιες φορές που έχουν δώσει συνέντευξη, στην προκειμένη περίπτωση στην εφημερίδα The Guardian το 2012.

Και αυτό ακριβώς κάνουν, μουσική για δουλοπάροικους, γιατί δουλοπάροικοι είναι και οι ίδιοι. «Αρχίσαμε να δημιουργούμε αυτόν τον θόρυβο μαζί», λέει το συγκρότημα στην ίδια συνέντευξη, «όταν είμασταν νέοι και άφραγκοι – το μόνο πράγμα για το οποίο είμασταν σίγουροι είναι ότι οι επαγγελματίες μουσικοκριτικοί φαίνονταν εντελώς εκτός πραγματικότητας και κανένας δε νοιαζόταν για αυτά που αγαπούσαμε εκτός από εμάς τους ίδιους [...] Αποφασίσαμε να μην έχουμε τραγουδιστή, να μην έχουμε αρχηγό, να μη δίνουμε συνεντεύξεις, να μη βγάζουμε φωτογραφίες για προώθηση».

Αυτή είναι η καρδιά του πρωτότυπου ήχου των Godspeed You! Black Emperor: ο συλλογικός αυτοσχεδιασμός ως αντίθεση στην τυποποίηση και την εμπορική φόρμα, στο συμβατικό μοντέλο του τραγουδιού, τη μικρή διάρκεια, την εύκολη μελωδία. H έμπρακτη ανάδειξη της συλλογικότητας, του συγκροτήματος ως μουσική κολλεκτίβα, και όχι των μουσικών ως άτομα με όρους ναρκισσισμού και επιτήδευσης. Kαι μαζί, ένας λόγος πολιτικοποιημένος, αντικαπιταλιστικός και αναρχικός, εναντίον της εκμετάλλευσης και υπέρ της κοινωνικής αλλαγής.

Αυτός ο «θόρυβος» αυτών των «δουλοπάροικων» συνεχίζει να εξελίσσεται και να εμπλουτίζεται εδώ και τριάντα χρόνια, χαρίζοντάς μας εμβληματικά κομμάτια όπως το Piss Crowns Are Trebled από το άλμπουμ Asunder, Sweet and Other Distress του 2015.

Wonderland #113
As the one who lives inside a dream

Πρωτοποριακές post-rock και post-metal κυκλοφορίες, πάντα και μόνο για ανοιχτές καρδιές – και ξέρετε τι παθαίνουν οι καρδιές όταν είναι ανοιχτές

Χάνοντας τα εγώ και βρίσκοντας το εμείς

Δε θα ήταν ενδιαφέρον αν είχαν οι ακροατές τη δυνατότητα να κάνουν τις δικές τους ραδιοφωνικές εκπομπές και εμείς οι παραγωγοί γινόμασταν ακροατές τους; Αυτήν την πρόταση αρχίσαμε να συζητάμε με τη φίλη και ακροάτρια Γεωργία – μια πρόταση που στον σκληρό της πυρήνα έχει κάτι πολύ απλό: μια μέρα. 

Μια μέρα ακούς ένα τραγούδι που σου αρέσει τόσο πολύ ώστε να θέλεις να ακούσεις κι άλλα τραγούδια αυτού του συγκροτήματος, κι άλλα συγκροτήματα αυτού του ήχου, θα δεις τις σελίδες τους online, θα ακούσεις το υλικό τους, θα διαβάσεις τις συνεντεύξεις τους – τι άλλο να κάνεις; Αφού αγάπησες αυτό το τραγούδι, κι αυτό σε πήρε από το χέρι και σε οδήγησε εκεί. Προφανώς στην πορεία μαθαίνεις κάτι για όλα αυτά, αλλά εκ του αποτελέσματος, δεν είναι αυτό το κίνητρό σου. Το κίνητρό σου είναι η αγάπη για τη μουσική, και ξέρετε τι συνοδεύει την αγάπη: το μοίρασμα, και για αυτό η πορεία που ξεκινάει με ένα τραγούδι που σου άρεσε πολύ δεν είναι ποτέ ατομική. Θα το στείλεις σε φίλους σου, θα συζητήσεις για αυτό, το ίδιο θα κάνουν και εκείνοι και καθώς μοιραζόμαστε αυτά πού αγαπάμε, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον – δηλαδή συλλογικά.

Τώρα, υπάρχουν και ηλίθιοι, πάντα υπήρχαν και το κίνητρό τους δεν είναι η αγάπη για τη μουσική αλλά η εξουσία. Θέλουν να λένε ότι ξέρουν περισσότερα από τους άλλους, ότι ακούν μουσική καλύτερη από τους άλλους, αλλιώς δε νιώθουν ότι έχουν αξία, οι καημένοι. Αυτή η κτητική, ιδιοκτησιακή σχέση με τη μουσική παλαιότερα είχε ακόμα και υλική μορφή: τη συλλογή πολλών και υποτίθεται σπουδαίων και σπάνιων βινυλίων που είχε ο υποτιθέμενος «γνώστης».

Σιγά μην έπαιρνε η αγάπη στα σοβαρά τέτοιες «γνώσεις» – αντίθετα, ακόμα και την εποχή πριν το internet μαζευόμασταν σε σπίτια και ακούγαμε μαζί τα βινύλια του καθενός, τα δανείζαμε ο ένας στον άλλον, φτιάχναμε playlists και τις γράφαμε σε κασέτες ο ένας για τον άλλον – και τα μοιραζόμασταν όλα αυτά για να έχουμε την ίδια πρόσβαση στην ίδια μουσική, για να ανήκει σε όλους μας εξίσου. Και φυσικά, πέρα από το τι κάναμε ως άτομα και παρέες, υπήρχαν συλλογικότητες, αυτοοργανωμένοι χώροι, συναυλίες αλληλεγγύης, κινηματικά συγκροτήματα με αντιεμπορευματική στάση, που συνολικά πρέσβευαν μια αδιαμεσολάβητη, συλλογική και εξισωτική σχέση με τη μουσική, πέρα από και ενάντια στη λογική δισκογραφικών εταιριών, ραδιοφωνικών σταθμών, μουσικών περιοδικών, συναυλιακών χώρων  και μαγαζιών, είτε mainstream είτε εναλλακτικών. 

Αυτή η αντιεραρχική αντίληψη για τη μουσική έχει ακόμα περισσότερες δυνατότητες στη δική μας εποχή της ψηφιοποίησης, της καθιέρωσης των mp3 αρχείων και των σταθερών και Wi-Fi συνδέσεων στο internet. Υπάρχουν ακόμα ανισότητες βέβαια, αυτό που ονομάζουμε ψηφιακό χάσμα: δεν είναι όλες οι συνδέσεις και όλες οι συσκευές ίδιων δυνατοτήτων και ίδιου κόστους, ούτε έχουμε όλοι την ίδια τεχνογνωσία. Παρόλα αυτά τείνουμε να έχουμε περισσότερες δυνατότητες αδιαμεσολάβητης πρόσβασης στη μουσική από όσες είχαμε πριν την ψηφιοποίηση, πράγμα που ισχύει και για το ραδιόφωνο.

Ακούω κάποιες φορές ανθρώπους να αναπολούν κάποιες παλιές καλές εποχές που το ραδιόφωνο ήταν – πώς να το πούμε τώρα, αγγελικά πλασμένο; Προφανώς και είναι κατανοητή η νοσταλγία σε ανθρώπινο επίπεδο, πρακτικά όμως φοβάμαι πως δεν υπήρξαν τέτοιες εποχές. Σε σημαντικό βαθμό, το ραδιόφωνο ήταν το μέσο με το οποίο η μουσική βιομηχανία προωθούσε τα προϊόντα της στους καταναλωτές της, και τα mainstream και τα εναλλακτικά, γιατί οι δισκογραφικές εταιρίες, είτε μεγαλύτερες είτε μικρότερες, έκαναν παρόμοιες δουλειές. Μας πουλούσαν τη δυνατότητα να ακολουθήσουμε το όποιο μουσικό ρεύμα ήταν της μόδας, να ανήκουμε δηλαδή στο κοπάδι, μας πουλούσαν όμως και τη δυνατότητα να διαφέρουμε από αυτό, αγοράζοντας υποτίθεται ψαγμένη «εναλλακτική» μουσική –εμπορεύματα ήταν και τα μεν και τα δε. Αυτά για να μη μασάμε τα λόγια μας, αναγνωρίζοντας φυσικά ότι στο ραδιόφωνο υπήρχαν σπουδαίες εξαιρέσεις, όπως το Τρίτο Πρόγραμμα της περιόδου του Μάνου Χατζιδάκι, για το οποίο έχουμε μιλήσει σε προηγούμενη εκπομπή. 

Στη δική μας εποχή το webradio δίνει τη δυνατότητα ενός πιο συλλογικού και συμμετοχικού ραδιοφώνου, δηλαδή τη δυνατότητα να άρουμε, ή τουλάχιστον να μειώσουμε, την απόσταση μεταξύ παραγωγών και ακροατών, και δυνητικά να γίνουμε όλοι παραγωγοί και ταυτόχρονα ακροατές ο ένας του άλλου, πράγμα που έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει. Και για αυτό η χώρα των θαυμάτων, προφανώς και με μεγάλη χαρά, παραχωρεί ώρες της σε ακροατές για να μοιραστούν τη μουσική που αγαπούν εντός ενός υποστηρικτικού, ασφαλούς και αλληλέγγυου ραδιοφωνικού χώρου. Και δεν χρειάζεται να έχετε καμία δήθεν «γνώση» για τη μουσική, μόνο αγάπη για αυτήν και επιθυμία να τη μοιραστείτε, γιατί μόνο έτσι μπορούμε να  διασχίσουμε την έρημο: όλ@ μαζί και κανέν@ μόνο. 

Wonderland #149
Χάνοντας τα εγώ και βρίσκοντας το εμείς στην καρδιά της ερήμου

Όταν η έρημος στην άλλη άκρη του κόσμου μοιάζει με τη δική μας: άγιος θόρυβος, ακαταμάχητες μελωδίες και η διεθνής μαγεία του αυτοσχεδιασμού από την Καλιφόρνια μέχρι την Αθήνα και από τη Σουηδία μέχρι το Μεξικό – και μαζί, δυο λόγια για το ραδιόφωνο, τη συλλογικότητα και την αγάπη για τη μουσική.

Ενάντια στους έμφυλους αποκλεισμούς

Η κουλτούρα της πατριαρχίας συνεπάγεται τον συστηματικό αποκλεισμό των γυναικών από την ιστορία της μουσικής και την αντίστοιχη υποτίμηση ή/και αποσιώπηση του έργου τους ανεξαρτήτως μουσικού είδους. Και για αυτό έχουν τόσο μεγάλη σημασία albums όπως το New Standards Volume 1 της Terri Lyne Carrington. H πολυβραβευμένη αυτή συνθέτρια, ντράμερ, ακτιβίστρια και εκπαιδευτικός έχει ιδρύσει το Ινστιτούτο για την Τζαζ και την Έμφυλη Δικαιοσύνη στο Berklee College of Music, και το New Standards είναι το project ανάδειξης του έργου συνθετριών της τζαζ, όπως  το Wind Flower της Sara Cassey. Αντίστοιχα στο πεδίο της κλασσικής μουσικής το έργο συνθετριών από τον 17ο αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή αναδεικνύεται στην τριλογία Τhe Future Is Female της πιανίστριας Sarah Cahill, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Unseen της σύγχρονης συνθέτριας Deirdre Gribbin, το οποίο αναφέρεται στους  εξαθλιωμένους άστεγους στους δρόμους του Λονδίνου. 

Wonderland #111

Your body is a battleground

H μουσική ενάντια στις έμφυλες διακρίσεις, από το φεμινιστικό punk στην jazz, από το metal στη σύγχρονη κλασσική μουσική, από το hip hop στη folk.

Αυτό εδώ είναι για τη γειτονιά

 

Το hip hop είναι η παγκόσμια μουσική γλώσσα των από κάτω και η ριζοσπαστική έκφρασή του στην ελληνική κοινωνία δεν αποτελεί εξαίρεση: οι μουσικοί και οι γειτονιές και οι κοινότητες τους φτιάχνουν ρίμες και beats πλήρως αποκλεισμένοι τόσο από τα mainstream όσο και από τα εναλλακτικά με ή χωρίς εισαγωγικά μέσα. Και ίσως για αυτό η σύγχρονη hip hop σκηνή έχει μπορέσει να αποκτήσει όχι απλά δημοφιλία αλλά άμεση και αυθεντική σχέση μεταξύ κοινού και μουσικών, και να εκφράσει καλύτερα από κάθε άλλο είδος ουσιαστική κριτική στη δυστοπία της εποχής μας: την εποχή της επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού και των μνημονιακών πολιτικών φτωχοποίησης, ιδιωτικοποίησης και όξυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Την εποχή της επικράτησης της αγοράς επί της δημόσιας υγείας, της υποχρηματοδότησης και υποστελέχωσης των νοσοκομείων. Την εποχή των εγκλημάτων στα Τέμπη και στην Πύλο. Την εποχή της ανόδου της ακροδεξιάς, του κυνισμού και της αναλωσιμοτητας της ανθρώπινης ζωής.

 Wonderland #118
Οι μέρες μεγαλώσανε κι οι νύχτες εδώ πέρα δεν περνάνε

Ο ριζοσπαστικός ήχος του σύγχρονου hip hop από τον ΛΕΞ στους Στίχοιμα, τη Sara και τους Social Waste, τους Rationalistas και τους Taburo Bota, ενάντια στον ρατσισμό, την εκμετάλλευση και τον ζόφο που μας περιβάλλει.

Για τον μακρύ δρόμο του γυρισμού

Οι ΥΟΒ είναι ένα από τα σημαντικότερα συγκροτήματα της εποχής μας γιατί δεν κάνουν κανέναν συμβιβασμό στη μορφή και το περιεχόμενο του μουσικού τους οράματος. Τo άλμπουμ τους Our Raw Heart του 2018 έχει την ιδιαίτερη πνευματικότητα της μουσικής που γράφτηκε σε ένα νοσοκομειακό κρεβάτι: εκεί που ο κιθαρίστας και τραγουδιστής του συγκροτήματος Mike Scheidt έδωσε μια μακροχρόνια και δύσκολη μάχη για τη ζωή του. Το ομώνυμο κομματι που κλείνει το άλμπουμ είναι ένας μουσικός αναστοχασμός για το κουράγιο απέναντι στην αδυναμία και την ελπίδα ενάντια στο σκοτάδι.

Wonderland #106

Για την έρημο μέσα μας και γύρω μας

Aπό τον πρωτοπόρο ήχο των Kylesa μέχρι το νέο album των King Buffalo, και από την τιτάνια μουσική καρδιά των ΥΟΒ μέχρι τους υβριδικούς αυτοσχεδιασμούς των Villagers Of Ioannina City – μαζί, ο Γιώργος Σεφέρης και ο Ζοζέ Σαραμάγκου στα Τέμπη.

Μέχρι να ονειρευτούμε τη μουσική ξανά

Σε ακραία δύσκολες συνθήκες όλοι επανεκτιμάμε τι είναι σημαντικό, και ο Stevie Wonder έγραψε το As μετά από ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, έχοντας νιώσει την επιθυμία να εγκαταλείψει τη μουσική, αλλά και έχοντας αλλάξει οπτική για τη ζωή μέσα από το ανθρωπιστικό έργο που έκανε στη Γκάνα. Με αυτήν την έννοια το κομμάτι αναφέρεται στην αγάπη ως καθοριστικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης και συνύπαρξης, και παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις σημαντικότερες συνθέσεις του Stevie Wonder από το κλασσικό πλέον album Songs in the Key of Life του 1976.

Καθόλου τυχαία, στο As θα συναντήσουμε και τον Herbie Hancock να συμμετέχει στα πλήκτρα – αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργάστηκαν αυτοί οι δύο μουσικοί θρύλοι. Τον προηγούμενο χρόνο, το 1975, o Stevie Wonder συμμετείχε στο album του Herbie Hancock Man-Child, το οποίο αποτελεί στροφή προς το funk και αποκορύφωμα της fusion περιόδου του εμβληματικού αυτού jazz μουσικού. Εδώ o Stevie Wonder προσφέρει τον αυτοσχεδιασμό με τον χαρακτηριστικό ήχο της φυσαρμόνικάς του στο Steppin’ in it.

Wonderland #132
Until we dream of life and life becomes a dream 

Μέχρι να ονειρευτούμε τη μουσική πέρα από κάθε όριο και συμβατικό διαχωρισμό: τα διαχρονικά νήματα που ενώνουν τα blues με τη soul, το funk, την jazz και το hip hop μέσα από εμβληματικές συνεργασίες κλασσικών και σύγχρονων μουσικών.

Kαι η αγάπη για τη μουσική παντοτινή

 

Το πρόβλημα με το λεγόμενο «νέο» των νέων κυκλοφοριών είναι ότι ήταν πάντα οργανικό μέρος του μάρκετινγκ. Το ραδιόφωνο δεν έπαιζε νέες κυκλοφορίες γενικά και αόριστα, έπαιζε τις νέες κυκλοφορίες που προωθούσαν οι δισκογραφικές εταιρίες, γιατί αυτό ήταν το παραδοσιακό ραδιόφωνο, όχι αποκλειστικά αλλά κυρίως: μέσο προώθησης των προϊόντων της μουσικής βιομηχανίας στους καταναλωτές της, σε όλους εμάς δηλαδή. Και αιχμή αυτής της προώθησης ήταν η δήθεν γνώση του «νέου»: να μαθαίνεις πρώτος τα νέα ονόματα, να ακούς πρώτος τα νέα ρεύματα, και πρώτος σημαίνει ιεραρχία, πάνω από τους άλλους, πριν από τους άλλους και χωρίς τους άλλους.

Αυτή η ιεραρχική και κτητική σχέση με τη μουσική έχει σε μεγάλο βαθμό ξεπεραστεί λόγω της ψηφιοποίησης, και, αντίστροφα, έχει ισχυροποιηθεί η εξισωτική σχέση που βασίζεται στο μοίρασμα της μουσικής και την ισότιμη μεταξύ μας αλληλεπίδραση – και για αυτό τον λόγο το  μοντέλο του webradio δεν έχει κανένα λόγο να μιμείται το παραδοσιακό ραδιόφωνο. Μπορούμε να μαθαίνουμε άμεσα ο ένας από τον άλλον, χωρίς δήθεν γνώστες της μουσικής που ουσιαστικά ήταν πυλωροί της μουσικής βιομηχανίας. Όπως έλεγε και ο Bob Dylan, ήξεραν ότι κάτι συμβαίνει αλλά δεν ήξεραν τι. 

Αυτό το κομμάτι, το Ballad Of A Thin Man, περιλαμβάνεται στο album που κυκλοφόρησε πέρσι η Cat Power ως φόρο τιμής στην ιστορική συναυλία του Bob Dylan το 1966. Στο ραδιόφωνο που αγαπάμε, βλέπετε, οι «νέες» κυκλοφορίες είναι παλιές, οι «παλιές» νέες, και η αγάπη για τη μουσική παντοτινή.

Wonderland #156

Το τέλος του καλοκαιριού

Από το φεμινιστικό punk των Frenzee στην εναλλακτική country της Gillan Welch, και από τη μάχη της Taylor Swift με τη μουσική βιομηχανία στην 40η επέτειο του Βorn In The USA του Bruce Springsteen – επειδή στο ραδιόφωνο που αγαπάμε οι «νέες» κυκλοφορίες είναι παλιές, οι «παλιές» νέες, και η αγάπη για τη μουσική παντοτινή.

Για τη γενναιοδωρία των στιγμών

Εκτός από την εντυπωσιακή, τόσο σε έκταση όσο και σε σημασία, δισκογραφία των Art Blakey & Τhe Jazz Messengers, ο Art Blakey θα συμβάλλει και σε κορυφαίες κυκλοφορίες άλλων μουσικών, πράγμα χαρακτηριστικό της συνεργατικής φύσης της jazz. Ενδεικτικά, οι Art Blakey & Τhe Jazz Messengers και ο Thelonious Μonk θα ηχογραφήσουν το κοινό τους album τον Μάιο του 1957, ενώ τον Ιούνιο του ίδιου έτους ο Blakey θα συμμετάσχει σε ένα από τα σπουδαιότερα albums του Monk, το περίφημο Monk’s Music.

Οι ηχογραφήσεις αυτού του album περιλαμβάνουν μια από τις ομορφότερες στιγμές στην ιστορία της jazz: ο Μonk ακούγεται να φωνάζει με ενθουσιασμό το όνομα του ανερχόμενου τότε John Coltrane ακριβώς πριν τον αυτοσχεδιασμό του στο Well, You Needn’t – δεν είναι κάτι που συνηθίζεται, αλλά δεν υπήρχε τίποτα συνηθισμένο στη μουσική γενναιοδωρία του πρώτου, ούτε στον καταλυτικό ήχο του σαξοφώνου του δεύτερου.

Wonderland #110
Freedom riders

Η καταιγίδα που ονομάζεται Art Blakey & The Jazz Messengers και οι κορυφαίες συμπράξεις με τους Thelonious Monk, Sonny Rollins και John Coltrane

Τα γενέθλια της ερήμου

Ακούγοντας το album Welcome Τo Sky Valley των Kyuss 30 χρόνια μετά την κυκλοφορία του, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς τη διαχρονικότητα του: ακούγεται σαν να έχει ηχογραφηθεί σήμερα, στις μέρες μας, στην εποχή μας, γιατί ο ήχος πολλών συγκροτημάτων σήμερα, στις μέρες μας, στην εποχή μας, του μοιάζει και το θυμίζει. Με άλλα λόγια, είναι μια βαθιά μουσική και αισθητική ρίζα της desert rock σκηνής και ίσως ο πιο αναγνωρίσιμος ορισμός του ήχου της.

Αυτό φυσικά θα μπορούσε να ειπωθεί εξίσου για το προηγούμενο album των Kyuss, το Blues For The Red Sun του 1992. Δε νομίζω ότι υπάρχει τρόπος, αλλά ούτε και λόγος, να θεωρήσουμε το ένα καλύτερο από το άλλο, και, σε κάθε περίπτωση, η χώρα των θαυμάτων έχει αλλεργία στις ιεραρχίες. Η διαφορά είναι περισσότερο ότι λόγω της σχετικής, για τα μέτρα της σκηνής, επιτυχίας του πρώτου, το δεύτερο μπόρεσε να φτάσει σε σχετικά, πάντα για τα μέτρα της σκηνής, μεγαλύτερο κοινό.

Και, ύστερα, είναι και το Gardenia, ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά κομμάτια των Kyuss που ανοίγει το album σαν ένα είδος διακήρυξης: ένα μανιφέστο του συλλογικού αυτοσχεδιασμού σε κομμάτια μεγαλύτερης διάρκειας από τη συμβατική των τρίλεπτων και τετράλεπτων εύπεπτων τραγουδιών που αποσκοπούν σε ραδιοφωνική προώθηση. Αυτός είναι ο σκληρός πυρήνας του ήχου της ερήμου, αυτή είναι ρίζα του: η ελευθερία των μουσικών που αυτοσχεδίαζαν σε αυτοοργανωμένες συναυλίες στην έρημο της νότιας Καλιφόρνια, έξω από την εμπορική λογική δισκογραφικών εταιριών, ραδιοφωνικών σταθμών και συναυλιακών χώρων.

Wonderland #157
Μια φορά κι έναν καιρό στην έρημο

Μια φορά κι έναν καιρό στην έρημο ζούσε η ελευθερία του αυτοσχεδιασμού και ο πολιτισμός της συλλογικότητας: η επέτειος των 30 ετών από την κυκλοφορία του εμβληματικού album Welcome Τo Sky Valley των Kyuss, αλλά και ο σύγχρονος ήχος της Palm Desert Scene μέσα από τις φετινές κυκλοφορίες των Brant Bjork Trio, Fu Manchu, Hermano, SoftSun και Mario Lalli & The Rubber Snake Charmers – μαζί, μια πρώτη γεύση από τα νέα albums των 1000mods και Planet Of Zeus

19 + 1 κυκλοφορίες του 2024 για το μέλλον

Ό,τι λάμπει είναι χρυσός. Οι  λίστες με τα «καλύτερα» τραγούδια, albums κ.λπ. της χρονιάς δημιουργούνται από τα mainstream μέσα με διαφανή κριτήρια και ανεξάρτητα από τη μουσική βιομηχανία, η οποία ουδέποτε έχει εφαρμόσει στρατηγική προώθησης προϊόντων με μανδύα άρθρου γνώμης. Όλη η μουσική άλλωστε μπορεί και πρέπει να κατηγοριοποιείται και να ιεραρχείται, και κάθε συναίσθημα που μας προκαλεί να ανάγεται σε νούμερα και αστεράκια. Επίσης, οι γάιδαροι πετάνε.

Οπότε, όχι, αυτά δεν είναι τα «καλύτερα» του 2024. Είναι απλά μέρος της μουσικής που μοιραστήκαμε φέτος στη χώρα των θαυμάτων, αλλά και αυτής που δεν προλάβαμε να μοιραστούμε – και στις δύο περιπτώσεις, όμως, είναι μουσική που φαίνεται ότι θα μας απασχολήσει στο μέλλον. Άρα, 19 + 1 παραδείγματα φετινών κυκλοφοριών για το μέλλον σε χρονολογική και όχι αξιολογική σειρά – αν μη τι άλλο, για να μη χάνονται όλα σε ωκεανούς άχρηστων πληροφοριών, επιτηδευμένων μουσικών και μεγάλων χασμουρητών.

1. Hurray for the Riff Raff

The Past Is Still Alive (23 Φεβρουαρίου)

«Αρχίζω να νιώθω μοναξιά εδώ / όλοι έχουν φύγει αλλά εγώ είμαι ακόμα εδώ / δε θα σε εγκαταλείψω όταν οι καιροί αγριέψουν / πες στον μπάρμαν ότι ήπιες αρκετά»: η τρυφερότητα συναντάει το κουράγιο και η αντοχή τη δημιουργικότητα στο ένατο, ίσως σπουδαιότερο και σίγουρα φορτισμένο album της Alynda Segarra. Μπορεί να ζούμε σε έναν κόσμο που μας χαμογελάει με σάπια δόντια, αλλά η σύγχρονη  folk / americana σκηνή δε σκοπεύει να μας εγκατελείψει στο έλεος του. 

2. Gary Clark Jr.
JPEG Raw (22 Μαρτίου)

Άμεσο στην απεύθυνσή του αλλά και σύνθετο στη μουσική του αρχιτεκτονική, το πολυπρισματικό νέο album ενός από τους επιφανείς κιθαρίστες της εποχής μας ξεπερνάει τα όρια μεταξύ μουσικών ειδών περισσότερο από κάθε άλλη φορά –ιδιαίτερα προς τo funk και τη soul, με τη χαρακτηριστική παρουσία εκλεκτών καλεσμένων όπως ο George Clinton και ο Stevie Wonder. Εδώ θα συναντήσουμε τη δεκάλεπτη αποδόμηση της τοξικής αρρενωπότητας μέσω του Habits, ενός από τα σημαντικότερα τραγούδια της μουσικής πορείας του Gary Clark Jr.

3. Mdou Moctar
Funeral for Justice (3 Μαΐου)

Δεν είναι τυχαίο ότι η μουσική δεξιοτεχνία του Mdou Moctar εκθειάζεται από έναν κιθαρίστα όπως ο Kirk Hammet σε ένα μέσο όπως οι New York Times. Πιο σημαντική, ωστόσο, είναι η αναγνώριση ότι αυτά τα blues της ερήμου Σαχάρα έχουν κατεξοχήν αντιαποικιακό πρόταγμα και εστιάζουν την κριτική τους στις σύγχρονες μορφές εκμετάλλευσης της Αφρικής. Και είναι τέτοιος ο ήχος της κιθάρας του Mdou Moctar ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία ότι έχουμε ευτυχώς τελειώσει με τη world μουσική ως χαλαρωτική ενασχόληση  δυτικών αυτιών.  

4. 0-100 σειρένε / ήρωας
Ζωή σε ευθείες γραμμές (10 Μαΐου)

«Οι φίλες μου είναι πολύ δυνατές γιατί δεν είναι ευνοϊκές οι συνθήκες / αλλά παραμένουν το φως που κρατάω αναμμένο για να μη φοβάμαι τις νύχτες»: κανένα είδος μουσικής δεν είναι τόσο καίριο σήμερα στο ελληνικό κοινωνικό πλαίσιο όσο το hip hop και η νέα γενιά μουσικών που το φτιάχνει από τα κάτω χωρίς υποστήριξη και προώθηση είτε από mainstream είτε από εναλλακτικά με ή χωρίς εισαγωγικά μέσα. Και ίσως για αυτό ακούγεται τόσο ουσιαστικός ο άμεσος, βιωματικός και πολιτικοποιημένος λόγος της 0-100 σειρένε, εδώ μαζί με τα beats του ήρωα.

5. Ani DiFranco 
Unprecedented Sh!t (17 Μαΐου)

Η διαφορά ανάμεσα στο είναι και το φαίνεσθαι ονομάζεται Ani DiFranco: από τη δεκαετία του 90 μέχρι σήμερα, η μουσική της είναι o ουσιαστικός ορισμός του εναλλακτικού ήχου και της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής δημιουργίας. 35 χρόνια και 22 albums αργότερα, επιστρέφει με στοχαστική αμεσότητα απέναντι σε έναν κόσμο που εχθρεύεται κάθε μέρα και περισσότερο τους από κάτω και τα δικαιώματά τους: «η συνεργασία υπερισχύει του ανταγωνισμού / κι αν ήμουν η κοπέλα του Δαρβίνου / θα του το ψιθύριζα στο αυτί». Και στο δικό μας αυτί η μουσική της φτάνει ωμή αλλά και τρυφερή, θλιμμένη αλλά και ενδυναμωτική, ανεκτίμητη και ελπιδοφόρα όπως η ίδια η ζωή.

6. Los Angeles Philharmonic, Gustavo Dudamel, 
María Dueñas, Los Angeles Master Chorale
Gabriela Ortiz, Revolución Diamantina (7 Ιουνίου)

Τρία κομβικά συμφωνικά έργα της Gabriela Ortiz από μία από τις καλύτερες ορχήστρες στον κόσμο σε ένα album με πολλαπλές υποψηφιότητες στα βραβεία Grammy του 2025. Είτε με είτε χωρίς βραβεία, ωστόσο, εδώ θριαμβεύει η σύγχρονη, κοινωνικά ενσυνείδητη και συμπεριληπτική κλασσική μουσική: το έργο Revolución Diamantina αναφέρεται στη διαμαρτυρία του φεμινιστικού κινήματος ενάντια στις γυναικοκτονίες στο Μεξικό το 2019, και οδήγησε τη συνθέτρια να πειραματιστεί με την ένταση της μουσικής και τη χρήση της χορωδίας ως ηχητικά αντίστοιχα της πορείας διαμαρτυρίας στον δρόμο.  

7. Julie Christmas 
Ridiculous And Full Of Blood (14 Ιουνίου)

14 χρόνια μετά το πρώτο προσωπικό της album και 8 μετά τη συμμετοχή της στο αριστουργηματικό Mariner, η Julie Christmas επιστρέφει με περισσότερη δύναμη και μεγαλύτερη ένταση από ποτέ και συνοδοιπόρους, μεταξύ άλλων, τον Johannes Persson και τον Thomas Hedlund των Cult of Luna και τη Laura Pleasants των Kylesa. Αυτό θα ήταν το album της χρονιάς, της δεκαετίας, κ.λπ. αν το χαμόγελο του εμπορίου είχε ισχύ πάνω σε αυτήν την πρωτοπόρο του alternative / hardcore / post-metal ήχου – η Julie Christmas, όμως, ανήκει στο είδος των μουσικών που αλλάζουν τον τρόπο που ακούμε, καταλαβαίνουμε και μιλάμε για τη μουσική συνολικά. 

8. Sarah Hanahan 
Among Giants (21 Ιουνίου)

Αξέχαστη είναι μάλλον το λιγότερο που μπορεί να πει κανείς για τη θυελλώδη δεξιοτεχνία, αλλά και για την εντυπωσιακή μελωδικότητα, της Sarah Hanahan, την οποία  γνωρίσαμε μέσα από το A New Beat, το συνεργατικό album του Ulysses Owens Jr και των Generation Y – η χημεία, το πάθος και η ένταση αυτών των μουσικών κάθε άλλο παρά συνηθισμένα είναι, λέγαμε την άνοιξη στην χώρα των θαυμάτων. Δεν υπάρχει τίποτα συνηθισμένο ούτε στο προσωπικό της  album που ακολούθησε και δεν είναι μυστικό ότι ο αναγνωρίσιμος τόνος του σαξοφώνου της θα μας απαχολήσει και στο μέλλον, όπως και το σύγχρονο βλέμμα της πάνω στην ριζοσπαστική παράδοση της jazz. We bop, κυριολεκτικά.

9. Joana Mallwitz, Konzerthausorchester Berlin
The Kurt Weill Album (2 Αυγούστου)

Είναι σχεδόν απίστευτο ότι αυτή είναι μόλις η πρώτη ηχογράφηση της Joana Mallwitz με την Konzerthausorchester Berlin, τη διεύθυνση της οποίας ανέλαβε πέρσι – συνήθως χρειάζεται πολύ περισσότερος χρόνος για να δημιουργηθεί τέτοια χημεία μεταξύ ορχήστρας και μαέστρου. Από την άλλη μεριά βέβαια, αρκεί κανείς να δει το πάθος με το οποίο μιλάει η Joana Mallwitz για τη σημασία του συμφωνικού έργου του Weill, όπως και για τον ανθρωπισμό του και τη δίωξή του από τον ναζισμό, για να αναγνωρίσει το ίδιο πάθος σε κάθε νότα με την οποία ανταποκρίνεται η ορχήστρα.

10. Milton Nascimento & esperanza spalding
Milton + esperanza (9 Αυγούστου)

«Η μουσική, για μένα, είναι η φιλία / η αγάπη, τα παιδιά, ο ωκεανός, η ζωή»: ο βραζιλιάνος jazz θρύλος Milton Nascimento και η σπουδαιότερη σύγχρονη jazz μπασίστρια esperanza spalding δεν συνεργάζονται με τη συμβατική έννοια του όρου αλλά αλληλοσυμπληρώνονται με τη φυσικότητα των συγγενών μουσικών πνευμάτων. Συνυπάρχουν και συνδημιουργούν ατμοσφαιρικά ηχητικά περιβάλλοντα, από ολιγόλεπτους διαλόγους για την τέχνη και τη ζωή μέχρι τον εννιάλεπτο  φόρο τιμής στον κοινό τους φίλο Wayne Shorter, συνδυάζοντας την τεχνική αρτιότητα με μια σπάνια ζεστασιά που γίνεται συγκινητική χωρίς καν να προσπαθεί.

11. Dark Τranquillity 
Endtime Signals (18 Αυγούστου)

Τριάντα χρόνια μουσικής καινοτομίας και αξιοπιστίας είναι απίστευτα πολλά, όχι όμως για τους Dark Tranquillity: oι πρωτοπόροι της ιστορικής σκηνής του Gothenburg όχι απλά δεν επαναπαύτηκαν ποτέ στις δάφνες τους αλλά διανύουν μια τουλάχιστον δεκαετή μουσική άνοιξη με αποκορύφωμα – μέχρι στιγμής – το φετινό Endtime Signals. Το αναγνωρίσιμο melodic death metal του συγκροτήματος συνεχίζει να εξελίσσεται σε ηχητικά τοπία υψηλής συγκινησιακής φόρτισης, με καταλύτη τα εμβληματικά growls και τα βαρύτονα καθαρά φωνητικά του πολυπράγμωνα (The Halo Effect, Cemetery Skyline)  Mikael Stanne.

12. Charlotte Wessels
The Obsession (20 Σεπτεμβρίου)

Η επιστροφή της Charlotte Wessels δεν είναι μόνο θριαμβευτική, αλλά και κυριολεκτικά συγκινητική. Το πρωτότυπο πνεύμα και το αναγνωρίσιμο ύφος των προσωπικών της κυκλοφοριών επαναπροδιορίζει τον συμφωνικό metal ήχο, δημιουργώντας το κορυφαίο album της σκηνής εδώ και χρόνια, με την έμπρακτη στήριξη των φίλων της: της Simone Simons των Epica, της Alissa White-Gluz των Arch Enemy, και των μουσικών που είχαν αποχωρήσει μαζί της από τους Delain. H απόλυτη δικαίωση μιας σπουδαίας (όχι μόνο) τραγουδίστριας (αλλά και) συνθέτριας, στιχουργού και ανεξάρτητης παραγωγού. 

13. Godspeed You! Black Emperor 
NO​ ​TITLE AS OF 13 FEBRUARY 2024 28​,​340 DEAD (4 Οκτωβρίου)

«Κάθε μέρα ένα νέο έγκλημα πολέμου, κάθε μέρα ένα λουλούδι ανθίζει»: η επιστροφή ενός λατρεμένου συγκροτήματος με ένα πολιτικά άμεσο και μουσικά αναντικατάστατο album, o τίτλος του οποίου αναφέρεται στον αριθμό των νεκρών τους πρώτους τέσσερις μήνες της γενοκτονίας των Παλαιστινίων. Ο ήχος των Godspeed You! Black Emperor  είναι αντίστοιχα επιτακτικός και οι συνθέσεις εστιασμένες, θυμίζοντας κορυφαία κομμάτια της δισκογραφίας τους όπως το Peasantry or ‘Light! Inside of Light!’. Και αυτός είναι ο λόγος που εδώ δεν έχουμε ένα soundtrack των ζοφερών καιρών που ζούμε, αλλά το μουσικό ισοδύναμο της ελπίδας και του κουράγιου που χρειαζόμαστε για να τους αντιμετωπίσουμε.

 

14. Frenzee 
What's Wrong With Me (18 Οκτωβρίου) 

Aν θεωρούσαμε το EP και τα singles που προηγήθηκαν σαν μια σειρά υποσχέσεων, τότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι το πρώτο album των Frenzee τις εκπληρώνει με τον καλύτερο τρόπο: άρτια δομημένες συνθέσεις, ισοπεδωτικός hardcore punk ήχος και ξεκάθαρες αντιφασιστικές και αντισεξιστικές θέσεις. Και φυσικά εδώ δεν υπάρχει καμία λοξή ματιά προς κανένα ευρύτερο ακροατήριο «εναλλακτικού» lifestyle. Υπάρχει μόνο ένα παρόν που φαντάζει ιδανικό, αλλά και ένα μέλλον για το οποίο μόνο προσμονή μπορεί να νιώθει κανείς – ή τουλάχιστον that’s what’s wrong with me.

15. Amythyst Kiah 
Still + Bright (25 Οκτωβρίου)

Τόσο μέσα από τις προσωπικές της κυκλοφορίες, όσο και μέσω της συνεργασίας της με την Alison Russell, τη Rhiannon Giddens και τη Leyla McCalla στο σχήμα Our Native Daughters, η Amythyst Kiah έχει συμβάλλει στον επαναπροσδιορισμό και τη σύνθεση της folk, των blues και της country. Η υπέρβαση των μεταξύ τους διαχωρισμών έχει πολιτικές σημασιοδοτήσεις, όπως άλλωστε έχει και η αντανάκλαση της πάνω στις προσωπικές και κοινωνικές δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει ως μαύρη ΛΟΑΤΚΙ+ θηλυκότητα. Και υπό αυτό το διττό πρίσμα, το Still + Bright είναι  μια από τις σημαντικότερες στιγμές μιας από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης folk / americana σκηνής.  

16. 1000mods 
Cheat Death (8 Νοεμβρίου)

Αργά ή γρήγορα τα περισσότερα συγκροτήματα βρίσκονται ενώπιον του ίδιου στοιχήματος, να εξελίσσουν τον ήχο τους χωρίς να χάνουν την ταυτότητα τους. Λίγα ωστόσο το κάνουν να φαίνεται τόσο εύκολο όσο οι 1000mods στο πέμπτο τους album: αφθονία φρέσκων ιδεών που οργανώνονται με αυτοσχεδιαστική δεξιοτεχνία, desert και alternative rock παλέτες με metal και punk εξάρσεις, φόροι τιμής στις επιρροές του παρελθόντος και μουσικά βλέμματα σε ένα συναρπαστικά αχαρτογράφητο μέλλον. Και από όλες αυτές τις απόψεις, το Cheat Death είναι το είδος του album που η σημασία του υπερβαίνει κατά πολύ τo μουσικό πλαίσιο του έτους κυκλοφορίας του.

17. SoftSun 
Daylight in the Dark (8 Νοεμβρίου)

Η ακαταμάχητη συλλογική κουλτούρα της σκηνής της Palm Desert εκτείνεται, στην προκειμένη περίπτωση, από την Καλιφόρνια μέχρι τη Νορβηγία: o κιθαρίστας Gary Arce των Yawning Man, αλλά και πολλών συνεργατικών σχημάτων όπως οι Big Scenic Nowhere και οι Yawning Balch, συναντάει την μπασίστρια και τραγουδίστρια  Pia Isaksen των Superlynx, η οποία έχει αναλάβει και το artwork, ενώ ο ντράμερ Dan Joeright, στο στούντιο του οποίου έγινε η ηχογράφηση, είναι και μηχανικός ήχου. Με άλλα λόγια, μια μοναδική και ιδιαίτερα ατμοσφαιρική μουσική χειροτεχνία που υλοποιείται υπό τους όρους της καλλιτεχνικής αυτονομίας που χαρακτηρίζουν τη σκηνή. 

18. ΛΕΞ
Γ.Τ.Κ. (22 Νοεμβρίου)

«Λένε πως στη χώρα μου έχει θάλασσα / προσέχω να βουτάω όπου τα πόδια μου πατώνουνε / γιατί μεσ’ τον βυθό έχει πτώματα που με στοιχειώνουνε»: και μόνο για έναν τέτοιο στίχο στην μετά το ναυάγιο της Πύλου εποχή θα άξιζε να αναφερθεί αυτό το album. Ταυτόχρονα όμως, όπως λέει ο ίδιος ο ΛΕΞ, «η νίκη του ενός ποτέ δε θα ’ναι αρκετή». Και αυτή η επίγνωση φαίνεται να είναι επίσης σημαντική ως δυνητική αυτοπροστασία κάθε μουσικού, κάθε σκηνής και κάθε κοινού που έρχεται από τα κάτω και ενίοτε γίνεται αντικείμενο mainstream ενδιαφέροντος. 

19. Γιώργος Καρράς
Τα Υλικά της Χαράς (14 Δεκεμβρίου)

Ό,τι είναι για τους ανθρώπους η σπονδυλική στήλη ήταν για τις Τρύπες το μπάσο του Γιώργου Καρρά. Και φυσικά τις Τρύπες τις αγαπήσαμε πολύ, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που κάνει αυτό το album σημαντικό: είναι ο λιτός και υποβλητικός τρόπος που η μουσική του Γιώργου Καρρά συνομιλεί με τα ποιήματα του Ανέστη Ευαγγέλου. Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πώς παροπλίστηκε, μέρα τη μέρα, η φωνή μου, ούτε αν και πότε θα μπορέσω να μαζέψω, πετραδάκι πετραδάκι, τα υλικά της χαράς. Ίσως όμως να είναι αυτός ο λόγος που κάνει αυτή τη μουσική απαραίτητη σαν οξυγόνο στις μέρες μας.

+ 1  Pelican
Adrift / Tending the Embers (1 Μαρτίου)

Αυτό το EP είναι η πρώτη κυκλοφορία νέου υλικού των Pelican μετά από 5 χρόνια, και, ταυτόχρονα, η πρώτη νέα ηχογράφηση της κλασσικής τους σύνθεσης που επανενώθηκε μετά από 12 χρόνια: Bryan Herweg στο μπάσο, Larry Herweg στα ντραμς και Laurent Schroeder-Lebec και Trevor Shelley de Brauw στις κιθάρες. Ο πρωτοπόρος post-metal ήχος των Pelican είναι θεμέλιο της σύγχρονης σκηνής, όπως και το αντιεμπορευματικό τους ήθος – με άλλα λόγια, τα πρώτα δεύτερόλεπτα του Sirius που ακούγονται στην αρχή της χώρας των θαυμάτων σημαίνουν περισσότερα πράγματα από ένα σήμα εκπομπής.